Search
  • Alma Hafsteins

Spurt & svarað frá lesendum

Updated: Apr 9, 2019

Sæl Alma 

Mig lang­ar að for­vitn­ast varðandi mann­inn minn en í hrun­inu misst­um við allt. Þá hafði hann verið að fjár­festa í alls kon­ar verk­efn­um, hluta­bréf­um og gjald­eyri. Vand­inn var sá þá að þetta var allt meira og minna fjár­magnað með skuld­um og við misst­um allt okk­ar. Það sem veld­ur mér áhyggj­um núna er að hann er byrjaður aft­ur. Þ.e. hann er að fjár­festa í alls kon­ar verk­efn­um og eina sem ég tek eft­ir er að skuld­irn­ar okk­ar eru að hækka. Hann virðist ekki geta ein­beitt sér að einu verki held­ur virðist hann vera út um allt og þetta virðist vera fjár­magnað með lán­um héðan og þaðan. Ég hef ótal sinn­um reynt að fá hann til að setj­ast niður og skipu­leggja þetta og setja niður á blað en hann kem­ur sér alltaf und­an því og verður pirraður og reiður og seg­ist hafa þetta und­ir stjórn. Það lít­ur út fyr­ir að hann sé að fá lán fyr­ir þessu flestu og er að nota fjár­magn til að redda sér fyr­ir horn hér og þar. Einnig hef ég áhyggj­ur af því að lítið af þess­um fjár­fest­ing­um virðast skila sér til okk­ar fjöl­skyld­unn­ar og hann virðist aldrei hafa tíma til að eyða með mér og börn­un­um, eins og hann noti þetta til að forðast að eyða tíma með okk­ur. Er mögu­legt að hann sé í raun spilafík­ill og sé háður spenn­unni við að halda þessu öllu á floti? Er hægt að vera sjúk­leg­ur fjár­fest­ir?

Kveðja M.


Sæl M. 

Spilafíkn er mjög fal­inn sjúk­dóm­ur og fólk sem verður fyr­ir áhrif­um sjúk­dóms­ins átt­ar sig oft ekki á hvað er að ger­ast. Skil­in á milli að fjár­festa og vera fjár­hættu­spil­ari eru mjög oft óljós. Í ljósi sögu ykk­ar þar sem þið hafið misst allt ykk­ar vegna skulda er mjög eðli­legt að þú haf­ir áhyggj­ur og mjög eðli­legt að fjár­mál fjöl­skyld­unn­ar séu skýr og allt uppi á borðunum. Mín reynsla er að ef fólk er að fjár­magna mikið með lán­um og jafn­vel að borga skuld­ir með nýj­um lán­um og færa lánað fjár­magn milli skulda þá er yf­ir­leitt eitt­hvað at­huga­vert í gangi, hið minnsta þá er til­efni til að skoða hvað sé að ger­ast. Helstu ein­kenni spilafíkn­ar eru að fólk verður mjög upp­tekið af og eyðir óeðli­leg­um tíma í fjár­hættu­spil eða eins og í ykk­ar til­felli þessi verk­efni. Einnig mynd­ar ein­stak­ling­ur þol og það þýðir að hann þarf að eyða meiri pen­ing og tíma í „verk­efnið“ og það sem nægði hon­um hér áður virk­ar ekki núna og því þarf hann að fjár­festa hærri upp­hæðir og/​eða vera með fleiri verk­efni. Þú tal­ar einnig um að hann verði reiður og pirraður og kem­ur sér und­an að ræða hlut­ina við þig og það er ein­mitt eitt af ein­kenn­um spilafíkn­ar og það er flótti og vilja ekki tala af hrein­skilni um vand­ann eða í hið minnsta um raun­stöðuna. Því ef hann hef­ur stjórn og yf­ir­sýn yfir fjár­mál­in ætti ekki að vera vandi að setj­ast niður og út­skýra stöðuna fyr­ir þér og hvernig verk­efn­un­um miðar áfram. Ef þú finn­ur að eitt­hvað óeðli­legt er í gangi fylgdu þá inn­sæi þínu því yf­ir­leitt þegar aðstand­end­ur finna slíkt þá því miður reyn­ist það rétt. Fólk sem verður fyr­ir áhrif­um spilafíkn­ar átt­ar sig oft ekki á hvað sé að ger­ast þar sem ekki er hægt að finna lykt eða sjá það á fólki, en finna má ein­kenni spilafíkn­ar yf­ir­leitt fyrst á fjár­mál­un­um og ef fjár­mál­in eru óljós, óskýr eða óeðli­leg ráðlegg ég þér að leita aðstoðar til að kom­ast að því hvort maður­inn þinn sé að kljást við spilafíkn. Það er til spurn­ingalisti sem aðstoðar fólk við að finna út hvort það eigi við spila­vanda að etja og set ég hlekk hér fyr­ir þig til að sjá og von­andi færðu hann til að setj­ast niður með þér og svara þeim spurn­ing­um. Gangi þér vel og mundu að það er mjög eðli­legt að þú haf­ir áhyggj­ur og ef þið eruð með sam­eig­in­leg fjár­mál þá er það eðli­leg­asta mál að þið séuð bæði upp­lýst og meðvituð um eign­ir og skuld­ir og stöðu fjár­hags ykk­ar. 

Kær kveðja, Alma Haf­steins 



Sæl Alma  

Mig lang­ar að fá upp­lýs­ing­ar varðandi son okk­ar hjóna. Málið er að hann er 25 ára og í svona um það bil 3-4 ár hef­ur hann verið að ein­angra sig, flosnað upp úr námi, helst illa í vinnu og er nán­ast orðinn vina­laus, sök­um þess að hann ein­angr­ar sig. Hann er aðallega í tölv­unni og inni í her­bergi hjá sér. Á lít­il sem eng­in sam­skipti við okk­ur for­eldra sína né systkini. Vill ekki og kem­ur sér und­an að koma með okk­ur í af­mæli eða viðburði og satt best að segja upp­lif­um við að hann hafi eng­an áhuga á nokkr­um sköpuðum hlut. Þegar hann tal­ar við okk­ur vill hann ekki ræða þessa hluti, verður upp­stökk­ur, reiður og arg­ur við okk­ur. Við höf­um velt því fyr­ir okk­ur hvort að hann sé þung­lynd­ur, kvíðinn eða fé­lags­fæl­inn. Dreng­ur­inn minn var alltaf glaður, fé­lags­leg­ur og tók virk­an þátt í dag­legu líf. Svo um 17-18 ára ald­ur fór­um við að taka eft­ir breyt­ing­um á hon­um. Um þetta sama leyti byrj­ar hann að spila póker á net­inu og fyrst til að byrja með sagði hann okk­ur frá þessu. Hann væri að spila á svo­kölluðum pókermót­um og gengi vel. Síðan þá hef­ur staðan að okk­ar mati bara verið niður á við. Við höf­um veru­leg­ar áhyggj­ur af hon­um þar sem hann dvel­ur bara í her­berg­inu sínu, tal­ar ekki við neinn og borið hef­ur á inn­heimtu­bréf­um þar sem hann virðist vera kom­inn í veru­leg van­skil og mikl­ar skuld­ir. Er mögu­legt að þetta ástand hans sé til­komið vegna spila­vanda hjá hon­um og ef svo er hvað er til ráða fyr­ir hann og okk­ur? 

Kveðja, Krist­ín. 


Sæl Krist­ín 

Takk fyr­ir fyr­ir­spurn­ina. Því miður erum við að sjá allt of mikið af ung­um drengj­um sem verða háðir fjár­hættu­spili og þá póker á net­inu. Vand­inn við póker­spil­ara er að marg­ir þeirra telja sig „góða spil­ara“ og póker­spil séu öðru­vísi að því leyt­inu að menn spila yf­ir­leitt við ann­an spil­ara og því er út­kom­ann ekki háð lík­ind­um eins og t.d. í spila­köss­um. Vand­inn er að það verður alltaf hluti af þess­um spil­ur­um háður póker­spil­um og þá skipt­ir engu máli hvort fólk er góðir póker­spil­ar­ar eða ekki. Því vandi fjár­hættu­spil­ara er að þeir missa stjórn og hafa þvi ekki stjórn hvorki á þeim tíma sem þeir eyða í póker­spil né hve háum uppæðum þeir eyða. Í ráðgjöf­inni hjá mér bera menn yf­ir­leitt alltaf það sama fyr­ir sig „ef ég bara myndi hætta þegar vel geng­ur“ en það er ein­mitt vand­inn að fólk hef­ur ekki stjórn og jafn­vel ekki val um hvenær skuli hætta þar sem fjár­hættu­spil­ar­ar sem eiga við vanda að etja hætta ekki fyrr en allt er búið. Miðað við lýs­ing­arn­ar þínar bend­ir allt til að son­ur þinn eigi við spila­vanda að etja og hef­ur hann auk­ist með ár­un­um og orðinn veru­leg­ur miðað við stöðuna í dag. Ég ráðlegg ykk­ur að byrja á að reyna að fá hann til að taka sjálfs­próf sem ég set hlekk að hér að neðan og sjá hvað kem­ur í ljós þar. Síðan ráðlegg ég ykk­ur að setj­ast niður með hon­um og reyna að fá hann til að tala við ykk­ur. Spilafíkn er mjög al­var­leg­ur sjúk­dóm­ur og hef­ur ekk­ert með sjálf­saga eða metnað að gera og mjög mik­il­vægt að hann átti sig á að hann er ekki einn og hans vandi er alls ekki ein­stak­ur. Einnig ráðlegg ég ykk­ur að kynna ykk­ur GA-sam­tök­in og fjöl­skyldu­nám­skeið fyr­ir aðstand­end­ur spilafíkla. Varðandi fjár­mál­in þá ráðlegg ég ykk­ur að byrja að finna út hvort hann sé spilafík­ill eða ekki og finna svo út úr fjár­mál­un­um. Ef þið byrjið að leysa úr fjár­mál­un­um en látið vera að hjálpa hon­um og ykk­ur með spilafíkn­ina (ef hann er spilafík­ill) þá mun hann fara fljót­lega í sama farið aft­ur og í raun valda meiri skaða en hitt. Einnig er mjög mik­il­vægt að ná til hans hvort sem hann er að kljást við spilafíkn eða ekki þar sem rann­sókn­ir sýna að þessi hóp­ur, dreng­ir á aldr­in­um 18-25, eru í áhættu­hóp hvað varðar veru­lega van­líðan og jafn­vel sjálfs­víg. Ef ykk­ur grun­ar að hann geti eða sé að hugsa um að skaða sig ráðlegg ég ykk­ur að hafa sam­band við lækni strax. 

Kær kveðja,

Alma Haf­steins­


Góðan dag Alma.

Ég er með spurn­ingu. Málið er að ég eft­ir­lét syni mín­um veð vegna neyslu­lána (ekki lyfja). Hann hef­ur lifað flott og um efni fram. Hann bjó hjá kær­ust­unni sinni og lifði á yf­ir­drætti.Þetta var 2016 og lánið var alls 9.000.000 kr. til 40 ára. Lánið átti að létta þeim lífið. Þau borguðu af því í 3 ár en þá byrjaði söfn­un­in aft­ur. Nú þarf ég að borga af lán­inu 71.000 kr. á mánuði af eft­ir­laun­un­um sem eru ekki há.Mér hef­ur ekki gengið vel að ræða þetta við hann.

Kv. S


Sæll S

Vand­inn við að lána og þá sér­stak­lega veð er sá að stund­um erum við að lána eða veita veð sem við höf­um ekki efni á að lána eða veita. Mun­ur­inn á að lána veð eða pen­ing er að í þessu til­felli ertu í raun að lána pen­ing sem þú átt ekki til eins og staðan er í dag. Það er að þessi pen­ing­ur er bund­inn, vænt­an­lega í íbúð, og því ekki um bein­h­arðan pen­ing að ræða. Einnig ertu að taka áhættu með þitt eigið bú­setu­ör­yggi og kostnaður­inn við að taka lán er mun hærri en bara þess­ar 9 millj­ón­ir. Auk þess ertu að binda þig til 40 ára og treyst­ir á að hann greiði af lán­inu eins og um var samið.Ég ráðlegg fólki ávallt þegar það stend­ur frammi fyr­ir svona ákvörðunum að veita ekki hærra veð til láns en það myndi ráða við að greiða af sjálft. Eða að lána aldrei meiri pen­ing en það hef­ur tök á að tapa. Ég skil vel að þú haf­ir meint vel og ein­mitt hugsað þetta sem góða byrj­un fyr­ir hann eða þau, nú eða sem aðstoð við að hugs­an­lega sam­eina all­ir skuld­ir og auðvelda hon­um greiðslu­byrðina. Mjög marg­ir for­eldr­ar hafa ein­mitt gert hið sama og standa í þínum spor­um, því miður. Einnig er mjög auðvelt að vera vit­ur eft­ir á en í grunn­inn þurf­um við alltaf að bera ábyrgð á okk­ar eig­in ákvörðunum og í þínu til­felli þá lít­ur það þannig út að þessi skuld­bind­ing lendi á þér að greiða. Ég ráðlegg þér að fylgj­ast með á spila­vandi.is þar sem hald­in eru fjöl­skyldu­nám­skeið fyr­ir aðstand­end­ur spilafíkla reglu­lega og skrá þig á slíkt nám­skeið og í fram­haldi fá aðstoð við að finna leiðir til að ná tök­um á þessu og gera viðeig­andi ráðstaf­an­ir til að geta staðið við fjár­hags­skuld­bind­ing­ar þínar miðað við þær tekj­ur sem þú hef­ur. Það sem snýr að syni þínum og kem­ur ekki skýrt fram í spurn­ingu þinni er hvort hann hafi tekið þetta lán til að borga upp aðrar skuld­ir og þá hvaða skuld­ir? Það að hann hafi safnað 9 millj­óna króna skuld, er mjög óeðli­legt og mjög senni­legt að hann sé stjórn­laus í fjár­mál­um.Ef hann er spilafík­ill og er bú­inn að missa stjórn­ina á fjár­hættu­spil­um þá er þetta eitt það versta sem aðstand­end­ur gera og kall­ast „bail out“. Það er þegar spilafík­ill er borgaður út úr vand­ræðum sín­um án þess að taka á rót á vand­ans, spilafíkn­inni. Það eina sem það ger­ir er að viðhalda fíkn­inni og yf­ir­leitt koma spilafíkl­ar sér í enn verri skuld­ir á enn styttri tíma vegna þess að ekki er tek­ist á við það sem raun­veru­lega er að.Spilafíkn er ekki fjár­hags­leg­ur sjúk­dóm­ur þó svo að ein birt­ing­ar­mynd hans séu fjár­hagserfiðleik­ar. Það er spilafíkl­um nauðsyn­legt að horf­ast í augu við raun­veru­leik­ann og axla ábyrgð á sjúk­dómi sín­um og gjörðum. Þú get­ur sest niður með hon­um og farið yfir spurn­ingalista sem hjálp­ar ykk­ur báðum að átta ykk­ur á hvort hann sé spilafík­ill. Ég set link hér að neðan. http://​spila­vandi.is/​sjalfsprof/ Einnig get­ur þú fengið ein­hvern ná­kom­inn eða ein­hvern sem hef­ur þekk­ingu til að setj­ast niður með þér og syni þínum og farið yfir stöðuna, því oft­ar en ekki hlusta börn­in okk­ar á ein­hvern ann­an en okk­ur, til að fá að hann til að sjá raun­stöðuna og hvernig þið getið fundið lausn á þess­um vanda. Ég óska þér góðs geng­is og syni þínum.

Kveðja, Alma Hafsteins


Sæl og takk fyr­ir svör­in þín. 

Þú ert al­gjör­lega búin að opna aug­un mín fyr­ir nýju mál­efni - spilafíkn er greini­lega víða eða hvað? En nú kem ég með spurn­ing­una mína. Ég er frek­ar á hinum kant­in­um, vil fara vel með fjár­magnið mitt, passa að eiga fyr­ir út­gjöld­um og fleira. En mér finnst reglu­lega í ís­lensku efna­hags­lífi - koma fram frum­kvöðlar sem spila ansi djarft og sam­fé­lagið tek­ur und­ir í ein­hverri meðvirkni. Nú kem­ur spurn­ing­in mín: Eru frum­kvöðlar, verðbréfamiðlar­ar og þeir sem spila djarft meðal ann­ars með al­manna­fé eða fjár­magn annarra - í raun spilafíkl­ar í grunn­inn? 

Ég biðst vel­v­irðing­ar ef ég er að fara yfir ein­hver mörk í spurn­ingu minni, en ég er að reyna að skilja þenn­an öldu­gang bet­ur í ís­lensku efna­hags­lífi og spái mikið í hag­fræði en hef aldrei tengt þetta áður ein­hverju stjórn­leysi tengt fíkn. 

Kveðja, K

 

Sæl K

Takk fyr­ir að lesa spurn­ing­arn­ar og svör­in. Það gleður mig að þetta mál­efni sé að fá áheyrn og opna augu fólks. Varðandi spurn­ingu þína þá er spilafíkn og spila­vandi mjög fal­inn sjúk­dóm­ur og alls ekki alltaf auðvelt að greina sjúk­dóm­inn. Staðal ímynd spilafíkils er mjög svo tak­mörkuð í hug­um okk­ar flestra og því átt­ar fólk sig alls ekki á að um fíkni­sjúk­dóm sé að ræða. Spilafíkn fer ekki í mann­greina­álit - all­ir geta veikst af spilafíkn. Spilafíkn er ekki slæm­ur ávani, held­ur mjög erfiður, lúmsk­ur og skæður sjúk­dóm­ur. Á svipaðan hátt og fólk verður háð áfengi eða fíkni­efn­um verða spilafíkl­ar haldn­ir óstjórn­legri löng­un til að leggja und­ir fé í ýmis kon­ar fjár­hættu­spil­um og ein­stak­ling­ur­inn miss­ir hæfni og getu til að stjórna eig­in fjár­mál­um og lífi. Ljóst er að alkó­hólist­ar eru ekki bara rón­ar niðri bæ held­ur al­veg eins for­stjór­ar, fram­kvæmda­stjór­ar og deild­ar­stjór­ar á sama hátt eru ekki all­ir spilafíkl­ar að spila í spila­köss­um held­ur í alls kon­ar fjár­fest­ing­um. 

Þegar við töl­um um fjár­hættu­spil þá get­ur það verið allt frá spila­köss­um til allskyns fjár­fest­inga og allt þar á milli. Og varðandi spurn­ingu þína um fjár­fest­ing­ar og ís­lensk efna­hags­líf þá eru ýmis ein­kenni spilafíkn­ar að sjá þar. Stund­um virðist fólk mjög svo áhættu­sækið og lín­an á milli áhættu­sækni og spilafíkn­ar er mjög svo óljós. 

Hug­takið „þetta redd­ast“ hef­ur oft ein­kennt ís­lenskt viðskipta­líf og í hrun­inu kom í ljós að fólk fjár­festi og fór með al­menna­fé, sjóði og jafn­vel ævi­sparnað fólks á mjög svo vara­sa­mann hátt. Eitt af ein­kenn­um spilafíkn­ar er að þolið eykst og spilafíkil­inn þarf meiri spennu og upp­hæðirn­ar hækka og oft­ar en ekki þá þarf spilafík­ill að fjár­magna fíkn sína með lán­um, hvort sem um er að ræða heiðarlegt lán nú eða spilafíkl­ar „fá lánað“ þ.e. stela fjár­magni með það fyr­ir aug­um að skila fjár­magn­inu aft­ur.  Inn­an raða fjár­festa eins og allstaðar ann­arsstaðar leyn­ast spilafíkl­ar. Eini mun­ur­inn þar er að við sem sam­fé­lag töl­um um þessa ein­stak­linga sem „at­hafna­menn“, „fjár­festa“ og „frum­kvöðla“. Hægt að taka sjálfs­próf og ráðlegg ég fólki að taka það og sjá hvort hugs­an­lega eigi það við vanda að etja - smelltu hér til að taka sjálfs­próf.

Flest­ir spilafíkl­ar eiga sér sitt upp­á­halts t.d. spila­kassa, bingó, hluta­bréf, leggja und­ir íþróttaviðburði, póker eða sýsla með gjald­eyri. Marg­ir spilafíkl­ar hafa spilað með hluta­bréf, skulda­bréf og gjald­eyri. Það skipt­ir í raun engu máli hvernig spilafíkl­ar spila þeir eru ávalt að kljást við sama vand­ann. 

Flest­ir byrja að stunda fjár­hættu­spil eða viðskipti sér til skemmt­un­ar eða fjár­festa til að hafa tekj­ur af eða í viðskipta­leg­um til­gangi. Flest­ir geta gert þetta inn­an eðliegra marka og án telj­andi tjóns, en svo er alltaf ákveðin hóp­ur fólks sem miss­ir stjórn­ina og þetta verður sjúk­legt. Þeir ein­stak­ling­ar sem verða háðir og missa stjórn, eyða meiri fjár­mun­um og tíma en upp­hafla­ega stóð til og geta ekki, sama hvað þeir reyna hætt. 

Einnig hef ég orðið vör við í minni ráðgjöf að við köll­um þenn­an sama hóp oft spennufíkla og áhættu­sækið fólk þegar í raun það er bara að kljást við spilafíkn. Það eyðir meiri fjár­mun­um en lagt var upp með og oft­ar en ekki fer fólk að elta tapið ef það á við eða eyk­ur við skuld­bind­ing­ar þegar eðileg­ast væri að hætta. Spilafíkl­ar missa tök­in og stjórn­leysið felst meðal ann­ars í að sjá ekki raun­stöðuna held­ur verður þetta ein­fald­lega spurn­ing um að halda áfram. Spilafíkn al­veg eins og aðrir fíkni­sjúk­dóm­ar skaða ekki ein­göngu ein­stak­ling­inn sjálf­an held­ur allt hans um­hverfi, fjöl­skyldu, vini og aðra sem standa ein­stak­ling­um næst. 

Von­andi svar­ar þetta spurn­ingu þinni og gef­ur þér inn­sýn í og fræðslu um fíkni­sjúk­dóm­inn spilafíkn. 

Kær kveðja, 

Alma 

73 views

Recent Posts

See All

Hvað er spilafíkn?

Spilafíkn er stjórnlaus þátttaka í fjárhættuspilum sem hefur alvarlegar afleiðingar. Andleg vanlíðan, þunglyndi, kvíði og streita eru algengir fylgifiskar spilafíknar. Spilafíkill er iðulega upptekinn

Um fjárhættuspil

Einstaklingur er að stunda fjárhættuspil þegar lagt er undir peninga eða eigur og útkoman er óviss þ.e. er háð líkum. Aukning fjárhættuspils á Íslandi er gríðarleg og vandamál tengd fjárhættuspilum ha

Átt þú við spilavanda að etja?

Það er til lausn við spilavanda/spilafíkn Ef þú átt við spilavanda að etja eða einhver nákomin þér þá er til lausn. Hafðu samband og fáðu aðstoð. Að vera spilafíkill er ekkert til að skammast sín fyri

Hafðu samband

Alma Hafsteins​​

Sími: 788-8989

alma@spilavandi.is

  • Black Facebook Icon

© 2018 Spilavandi.is